EBRU SANATI VE SAĞLIKTAKİ YERİ

Hat, tezhip, minyatür, oyma ve kakma gibi klasik ve geleneksel bir Türk sanatı olan 'ebru'yu kısaca, ?su üstünde resim yapma? olarak tanımlayabiliriz. Ebru, eskiden kitap ciltlerinde, yazı pervazlarının süslemesinde, açık renkle yapılanlar ise özelikle hat sanatında yardımcı unsur olarak kullanılmıştır.

Çağımızda ebru artık yardımcı unsur olmaktan çıkmış ve tek başına resim sanatı gibi değerlendirilmeye başlamıştır. Tarihimizde bilinen en eski ebru, 1519 yılına aittir. 6. ve 10. yüzyıllar arasında Çinlilerle birlikte kağıt yapımını bulan Türklerin bu zaman içinde ebruyu buldukları sanılmaktadır.

Geleneksel Türk ebru sanatında kullanılan malzemeler:

Kağıt: Emici özelliği fazla ve mat olanları tercih edilirdi. Genellikle 60-80 gr. birinci hamur ya da ikinci, üçüncü hamur kağıtlar özellikle seven kişilerce aranmaktadır.

Tekne: Ebru yapımında tekne tabir edilen kaplar kullanılır. Bunlar alüminyum veya galvanizden yapılır. 4-6 cm.derinlikte ve genel olarak 35-50 cm. boyutunda tekneler tercih edilir.

Kitre: Anadolu, İran ve Türkistan dağlarında yetişen Geven türü dikenli bitkilerin gövdesinden elde edilen, yapışma özeliği az olan bir zamk çeşididir.

Boya: Toprak boya denilen boyar madde grubu kullanılır. Toz halindeki bu boyalar madenidir ve doğal maden oksitlerinden çıkartılır. Boyalar su ile çamur haline getirilip iyice ezilir ve daha sonra öd ilave edilerek kullanılır.

Sığır Ödü: Boyaların kitreli suyun üzerinde durmasını sağlar ve birbirlerine karışmasını önler. Aynı rengin ve farklı büyüklükteki desenlerin değişik tonlarını ortaya çıkarır. Aynı zamanda boyanın kağıtta sabitleşmesini sağlar.

Fırça: Gül ağacının dallarından, sap ve at kuyruğu kıllarından oluşur. Gül ağacının tercih edilmesinin nedeni, küflenmemesi ve boyalar serpilirken parmağa vurulan darbelerde esnemesi ve parmağı acıtmamasıdır.

Ebrunun Yapılışı:

Kitre ile yoğunluğu arttırılmış bir su hazırlanır, üzerine sulandırılarak ezilip sığır ödü katılmış toprak ve kök boyalar, at kılı ve gül dalından yapılmış fırçalarla serpilir. İnce uçlar, su yüzünde yaratılan bu form üzerine kapatılan kağıda alınır. Havanın ısı ve rutubeti de uyumlu ise ebru başarılı olur.

'Ebru' teriminin nereden geldiği tartışmalıdır. Kimine göre Farsça bulut anlamına gelen 'ebr'den türetilmiştir, kimine göre su ve yüzey anlamına gelen 'ab' ve 'rü'den, kimine göre de Çağatay dilinde 'hare' gibi dalgalı kumaş anlamına gelen 'ebre'den alınarak dilimize yerleşmiştir.

Ebru Çeşitleri:

Battal Ebru, Gel-Git Ebrusu, Şal Ebrusu, Taraklı Ebru, Kumlu-kılıçlı Ebru, Harf Ebru, Somaki Ebrusu, Bülbül Yuvası, Hatrb Ebrusu, Çiçekli Ebrular, Akkase Ebru ve Yazılı Ebru olarak sıralayabiliriz. Avrupa ülkelerinin ebru sanatını öğrenmesi 17. yüzyılda gerçekleşmiştir. Son zamanlarda unutulmaya yüz tutmuş bu geleneksel sanatımıza bir grup genç sanatçı sahip çıkmış, kullanım alanını geliştirip bu güzel sanatı ipek cam üzerinde icra etmeye başlamışlardır.

Ebru sanatı psikolojik kökenli rahatsızlıklarda müzik ile birlikte tedavi amaçlı olarak da kullanılmaktadır. Yakın zamana kadar Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde ruhsal hastalıklarda sağaltıcı olarak yararlanılan ebru sanatı, kişiyi rahatlatan ve huzur veren özelliği ile bugün Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde (Avusturya, İtalya, İsviçre gibi) müzikle birlikte ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Sitemize Reklam Verin
Sitemize reklam vermek için
0 212 275 66 00
numaralı telefonumuzdan bize ulaşabilirsiniz.
MAİL LİSTEMİZE KAYIT OLUN